آیا تمرینات ورزشی بر رشد کودکان و نوجوانان تاثیرگذارند؟

0
1151
تمرینات ورزشی بر رشد کودکان و نوجوانان
تمرینات ورزشی بر رشد کودکان و نوجوانان

ورزشکاران نوجوان ممکن است بر اثر شرکت در تمرینات ورزشی شدید و نیز تغذیه ی نادرست (دریافت مقادیر ناکافی منابع انرژی) در معرض خطر محدود شدن رشد و به تاخیر افتادن بلوغ قرار گیرند. به دلیل این که رشد جبرانی، پس از کاهش فشار تمرینات و یا توقف آن روی می دهد، قد نهایی فرد بزرگسال ممکن است تخت تاثیر قرار نگیرد. با این همه، در ورزشکارانی که بلوغشان در دراز مدت و توام با مسائل بالینی دیگر باشد، رشد جبرانی ممکن است کامل نشود. رسم نمودار رشد هر نوجوان، به تعیین و شناسایی ورزشکاران در معرض خطر کاهش رشد یاری می رساند. این امر به پزشکان، مربیان، و پزشک یاران ورزشی در ایجاد تغییرات اصلاحی در محیط ورزشی، به ویژه کاهش شدت تمرینات و افزایش دریافت انرژی کمک به سزایی می کند.
شدت برنامه های تمرینی ورزشکاران کم سن و سال نخبه، به طرز فزاینده ای در سنین پایین افزایش یافته است و آن ها نهایتا در سنین نوجوانی در سطح ملی و بین المللی در مسابقات رشته هایی مثل ژیمناستیک، شنا، فوتبال، تنیس، و حرکات موزون شرکت می کنند. برای مثال، ژیمناست های مستعد مونث غالبا تمرینات خود را در سن پنج یا شش سالگی شروع می کنند و در تمام سال های کودکی و نوجوانی، بیش از 20 تا 30 ساعت در هر هفته به تمرین می پردازند. بازیکنان کم سن و سال تنیس هم ممکن است تا شش ساعت در روز به بازی و تمرین مشغول باشند. بعضی از دوندگان نوجوان تا 80 کیلومتر در هفته تمرین می کنند تا به آمادگی لازم برای شرکت در مسابقات ماراتن دست یابند.
آیا رشد این کودکان و نوجوانان تحت تاثیر قرار می گیرد؟
منظور ما از “رشد”، افزایش اندازه ی کل بدن یا اندازه ی بخش های خاصی از بدن است. به نظر می رسد، فعالیت های بدنی منظم، از جمله تمرینات ورزش های انفرادی یا گروهی، بر رشد کودکان اثرات منفی نداشته باشد. در مقابل، گزارش های متفاوت نشان می دهند، رشد برخی از بازیکنان جوان در تمرینات پر حجم، در فصول سال های پیش از بلوغ تحت تاثیر قرار می گرد. شواهد غیر مستقیم اثرات ناخواسته و عوارض تمرینات روی رشد در چندین مطالعه ی موردی نشان می دهد، نوعی رشد موسوم به “رشد جبرانی” در حین دوره هایی از فشار تمرینات کاهش می یابد یا پس از کنار گذاشتن ورزش روی میدهد. اگرچه مطالعات موردی اطلاعات چندانی در مورد روابط علت و معلولی فراهم نمی کنند، اما می توانند در زمینه ی تشخیص اختلالات رشد و تکوین فرضیه های مربوط به عوامل خطرزا اهمیت داشته باشند. گزارش تحقیقات موردی درباره ورزشکاران کم سن و سال که در آنها از دوقلوها یا سه قلوهای تک تخمکی به عنوان گروه گواه استفاده شده است، از اهمیت بیشتری برخوردار است. تاکنون هیچ مطالعه ای به موضوع میزان شیوع یا بروز رشد ناکافی در ورزشکاران کم سن و سال و نوجوان نپرداخته است.
در دختران، در چندین مطالعه ی طولی کوتاه مدت مشخص شده است، دختران ژیمناست با وجود شرکت در تمرینات مشابه، از نظر رشد اسکلتی تفاوت زیادی با هم دارند. تینتز و همکارانش دریافتند، 22 ژیمناست مونث سویسی با میانگین سنی 3/12 سال (انحراف معیار 2/0 سال) در دوره ی بلوغ خود، یا رشدشان شتاب نمی گیرد یا میزان آن اندک است. با این همه، به خاطر این که ژیمناست های مزبور تنها دو سال تحت نظر بودند، به سختی می توان گفت که چه تعداد از آن ها واقعا از دوره ی بلوغ خود گذر کرده اند.
در 13 مورد از 22 ژیمناست نخبه سوئدی که 11 تا 14 سال سن داشتند و پنج سال مورد مطالعه قرار گرفتند، افت رشد اسکلتی در حین بلوغ گزارش شده است. در یک مطالعه ی دو ساله روی 21 ژیمناست نخبه ی استرالیایی که 11 ساله (4/0 ± سال) بودند، باس و همکارانش گزارش کردند، ناکافی بودن رشد قد وقتی بیشتر است که مدت زمان تمرینات بیشتر باشد. بارسم منحنی سرعت رشد متوجه می شویم، شیب این منحنی کاهش می یابد و خود منحنی هم به سمت راست جا به جا می شود.
با این همه، در اکثر این مطالعات، تفاوت های زیادی بین رشد اسکلتی افراد مشاهده شد. تینتز و همکاران وی دریافتند، مقادیر زیاد “نمرات انحراف معیار” (SDSs) برخی از ژیمناست ها در تمام مدت زمان مطالعه ی آن ها بالا باقی می ماند، در حالی که در مورد سایر آزمودنی ها، با گذشت زمان این مقادیر کاهش می یابد. منحنی های رشد 13 نفر از 22 ژیمناست سوئدی فوق الذکر، علائمی از افت رشد را نشان می داد. این یافته ها نشان می دهد، شاید لازم باشد هر یک از ورزشکاران تحت نظارت و پایش قرار گیرند تا آن هایی که معرض بیشترین خطر قرار دارند، کشف شوند.
در پسران، شواهد اندکی به نفع این طرز فکر وجود دارند که تمرینات سنگین موجب بروز مشکلات رشد در پسران ورزشکار می شوند. گزارش های موردی پسران شرکت کننده در فعالیت های تنیس و تمرینات ورزشی بین سنین 11 و 13 سال، شواهدی را به نفع رشد جبرانی پس از یک دوره کاهش بار تمرین نشان می دهد. دالی و همکاران وی گزارش کردند، در دوره ی 18 ماهه ی مطالعه، قد پسران ژیمناست نخبه در سنین پیش از بلوغ و اوایل دوره ی بلوغ، با میانگین سنی 1/10 سال (2/0± سال)، کوتاه تر از پسران دارای فعالیت بدنی عادی بود. کلر و فراهنر نیز گزارش کردند، مقادیر SDSs قد در پسران ژیمناست نخبه کاهش یافت، اما در طول سه سال تغییر نکرد. در یک مطالعه دو ساله، تفاوت زیادی در میزان رشد دوندگان استفامت ورزیده ی 9 تا 15 ساله در مقایسه با گروه گواه غیر ورزشکار مشاهده نشد، هر چند که شواهدی به نفع بلوغ دیررس این دونده ها وجود داشت.
اثرات و عوارض کاهش مکرر وزن از راه رژیم های غذایی، تمرینات شدید، و یا کم کردن آب بدن در پسران کشتی گیر هم نگرانی هایی را موجب شده است. با این همه، تحقیقات اندک موجود نشان می دهند، شرکت در مسابقات کشتی دبیرستانی، به رشد قد تاثیر منفی نمی گذارد.
آیا بلوغ اسکلتی تحت تاثیر قرار می گیرد؟
در تعریف بلوغ، به سرعت و زمان بندی پیشروی به سوی “حالت بلوغ زیستی” توجه می شود. ارزیابی های بلوغ اسکلتی و بلوغ جنسی، از جمله سن شروع قاعدگی و بلوغ جسمانی، از روش های رایج تخمین زمان بلوغ هستند.
بلوغ اسکلتی: سن اسکلتی بهترین شاخص سن زیستی است، چرا که دامنه توسعه ی آن، کل دوره ی رشد را در بر می گیرد. ارزیابی سن اسکلتی بر مبنای تصاویر اشعه ی ایکس از دست و مچ دست، به منظور تعیین میزان رشد استخوان و میزان تطابق شکل و لبه های استخوان با استخوان افراد بالغ انجام می گیرد. راه های رایج اندازه گیری سن اسکلتی عبارت اند از: ” استفاندارد گرولیش و پایل” (تصاویر اشعه ی ایکس از مچ دست و دست در قیاس با صفحات یک اطلس) و “روش تنر وایتهاوس” (که در آن، بر حسب تحقیقات انجام شده در دهه ی 1960 روی موضوع رشد، ارقام خاصی به استخوان ها اختصاص می یابد).
در ژیمناست های مونث نخبه، برخی از شواهد از وجود رابطه ی علت و معلولی بین تمرینات سنگین و تاخیر در بلوغ اسکلتی نشان دارد، اما داده ها در این زمینه قطعیت کامل ندارند. برای مثال، تینتز و همکاران وی گزارش کردند، تاخیر در بلوغ اسکلتی ژیمناست های سوییسی با تداوم تمرینات بدتر نمی شود. در مقابل، باس و همکاران وی گزارش ارائه دادند مبنی بر این که در ژیمناست ها، بلوغ تا حد 8/1 سال (2/0 ± سال) به تاخیر می افتد و پس از دو سال تمرین، بر میزان آن افزوده می شود (1/0 ± 5/0 سال). اما در این مطالعه هم اختلاف زیادی در زمینه بین افراد گوناگون وجود داشت. در بعضی ژیمناست ها، بلوغ تا حد 2/3 سال به تاخیر می افتاد، در حالی که در سایر ان هایی که برنامه ی تمرینی مشابهی داشتند و هم سن بودند، تاخیری در بلوغ مشاهده نمی شد. به علاوه، میزان تاخیر در بلوغ اسکلتی در جریان روند مطالعه کاهش یافت، اما در بعضی دیگر تشدید پیدا کرد (نمودار1). این یافته های متناقض ممکن است بر تفاوت بین شدت های تمرین در ژیمناست های سوییسی و استرالیایی دلالت داشته باشد، اما نباید تنوع پاسخ افراد به یک بار تمرینی مشابه را از نظر دور داشت.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید